Osteosarkom Nedir?
Osteosarkom,
kemik yapan hücrelerden (osteoblastlar) kaynaklanan en sık görülen primer
malign kemik tümörüdür. Genellikle 10-25 yaş arasındaki genç bireylerde ortaya
çıkar ve uzun kemiklerin büyüme plağına yakın bölgelerinde, özellikle diz
çevresi (distal femur ve proksimal tibia) ile omuz çevresinde (proksimal
humerus) gelişir.
Osteosarkom
erkeklerde kadınlara göre biraz daha sık görülür. Hızlı büyüme dönemi ile tümör
gelişimi arasında ilişki olduğu düşünülmektedir; bu nedenle uzun boylu
ergenlerde risk göreceli olarak daha yüksektir.
Osteosarkom Belirtileri
En yaygın
semptom etkilenen bölgede ağrı ve şişliktir. Ağrı başlangıçta aktiviteyle
ilişkili olabilir ancak zamanla sürekli hal alır ve gece ağrısı ön plana çıkar.
Diz çevresi osteosarkomunda hastalar sıklıkla spor yaralanması veya büyüme
ağrısı şikayetiyle başvurur.
İleri
evrelerde kitle hızla büyüyebilir, üzerindeki damarlarda genişleme görülebilir
ve eklem hareketlerinde kısıtlanma ortaya çıkar. Nadiren patolojik kırık ilk
başvuru nedeni olabilir.
Tanı ve Evrelendirme
Direkt
röntgende güneş ışını görünümü ve Codman üçgeni gibi karakteristik bulgular
osteosarkomu düşündürür. MR görüntüleme tümörün kemik içi ve dışı yayılımını,
damar-sinir ilişkisini detaylı şekilde ortaya koyar. Akciğer BT ve tüm vücut
kemik sintigrafisi veya PET-CT ile evrelendirme tamamlanır.
Biyopsi ile
kesin tanı konur ve tümörün alt tipi belirlenir. Biyopsi, definitif cerrahi
planına uygun olarak deneyimli bir ortopedik onkolog tarafından yapılmalıdır.
Osteosarkom Tedavisi
Güncel tedavi
protokolü üç aşamadan oluşur: neoadjuvan kemoterapi (genellikle 8-10 hafta),
cerrahi rezeksiyon ve adjuvan kemoterapi. Ameliyat öncesi kemoterapinin amacı
tümörü küçültmek ve mikrometastazları ortadan kaldırmaktır. Cerrahi sonrası
tümörün kemoterapiye yanıtı (nekroz oranı) prognozu belirleyen en önemli
faktörlerden biridir.
Doç. Dr. Şahin
Çepni, osteosarkom cerrahisinde tümör protezi, allogreft ve biyolojik
rekonstrüksiyon yöntemlerini kullanarak hastaların fonksiyonel sonuçlarını en
üst düzeye çıkarmayı hedeflemektedir. Diz çevresi osteosarkomunda tümör protezi
ile hastalar yeniden yürüyebilir ve günlük aktivitelerine dönebilir.
Hayatta Kalma Oranları
Lokalize
osteosarkomda (metastaz yapmamış) beş yıllık hayatta kalma oranı yüzde 60-70
arasındadır. Kemoterapiye iyi yanıt veren hastalarda (yüzde 90 üzeri nekroz) bu
oran yüzde 80'lere çıkabilmektedir. Metastatik hastalıkta prognoz daha kötü
olmakla birlikte, yeni tedavi protokolleriyle sonuçlar giderek iyileşmektedir.
